جاهای دیدنی شرق ایران

 شرق ایران پهنه‌ای وسیع و شگفت‌انگیز است که به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص، تنوع فرهنگی، تاریخ کهن و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی از مقاصد مهم گردشگری به شمار می‌رود. این منطقه مرزی نه تنها دروازه ارتباط ایران با کشورهای همسایه شرقی همچون پاکستان و افغانستان است؛ بلکه جایگاه تمدن‌های کهن، شهرهای تاریخی و طبیعت بیکران نیز محسوب می‌شود. اگر می‌خواهید با تور داخلی به شرق کمتر شناخته شده ایران سفر کنید خواندن ادامه این مقاله به شما پیشنهاد می‌شود.

جاهای دیدنی شرق ایران

شرق ایران شامل استان‌هایی همچون خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان است. این پهنه عظیم فرهنگ‌های مختلفی را در دل خود جای داده که هر کدام بخشی از تاریخ ایران هستند. در ادامه دیدنی‌های شرق ایران را به تفکیک هر استان بررسی خواهیم کرد:

عکس از حمزه فکوری

خراسان شمالی؛ سرزمین اقوام و طبیعت سبز

خراسان شمالی در شمال شرق ایران قرار گرفته و استانی است که قدمت آن با تاریخی کهن گره خورده است. این استان با مرکزیت بجنورد یکی از جاهایی در ایران است که اگرچه کمتر مقصد تورهای گردشگری بوده؛ اما از دیدنی‌ترین‌ها به شمار می‌رود. از جمله جاذبه‌های استان خراسان شمالی موارد زیر هستند:

پارک ملی ساری گل

یکی از زیبایی‌های طبیعی خراسان شمالی که در نزدیکی اسفراین قرار دارد پارک ملی ساری گل است. این پارک به دلیل تنوع زیستی بی‌نظیر گیاهان و جانوران خود شناخته می‌شود. پارک ملی ساری گل جاذبه‌های طبیعی بسیار زیادی را در نزدیکی خود دارد که از آن جمله می‌توان به روستای سرچشمه، آبشار ایزی، رودخانه و دره اردغان اشاره کرد.

روستای اسفیدان

 روستای اسفیدان یک روستای پلکانی در خراسان شمالی است که در میان یک دره سرسبز در احاطه کوه‌های بلند قرار گرفته است. این روستا با نام «ایسبیان» نیز شناخته می‌شود و به دلیل جاذبه‌های طبیعی و تاریخی خود از مقاصد محبوب گردشگران در تور داخلی است. این روستا به روستای ماسوله شبیه است و به دلیل وجود آبشارهای خروشان، غارهای شگفت‌انگیز و باغ‌های میوه در اطراف خود محبوبیت بالایی دارد.

منطقه نمونه گردشگری میلانلو

این منطقه نیز در نزدیکی اسفراین قرار دارد و از چند روستا با نام‌های اردغان، حسن‌آباد، سرچشمه و… تشکیل شده است. طبیعت بسیار بکر و دیدنی این منطقه از ویژگی‌های خاص آن است و از آنجایی که غار سنجد چشمه، غار انوشیروان و منطقه تفریحی چمن در آن قرار گرفته از اهمیت بالایی برخوردار است.

شهر تاریخی بلقیس

این شهر در نزدیکی اسفراین از قدمت ۴ هزار‌ساله برخوردار است. متأسفانه در حال حاضر تنها خرابه‌های از خندق، ارگ و مقبره شیخ آذری در این شهر باقی مانده؛ اما همچنان دیدنی است. مشهورترین جای دیدنی این شهر تاریخی «نارین قلعه» نام دارد که نام آن در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

عکس از حسین حبیبی

خراسان رضوی؛ قلب معنوی شرق ایران

استان خراسان رضوی با مرکزیت مشهد یکی از پر گردش‌ترین استان‌های ایران به شمار می‌رود. خراسان رضوی جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی را در دل خود جای داده و از این حیث بسیار مورد توجه است. از جاهای دیدنی این استان که می‌توان در تور داخلی به سراغشان رفت موارد زیر هستند:

آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی یکی از مهم‌ترین جاهایی است که باید در نزدیکی مشهد و در توس به سراغ آن رفت. این آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر بزرگ و خالق شاهنامه را در دل خود جای داده و در سال‌های اخیر نیز استاد محمدرضا شجریان در آن دفن شده است.

 این مجموعه با معماری الهام گرفته از بناهای هخامنشی و فضای دلنشین باغ خود یکی از مهم‌ترین نمادهای فرهنگی ایران به شمار می‌رود که باید حتماً در حین سفر به آن سر زد.

باغ نادری 

باغ نادری یک باغ زیبا و سرسبز است که آرامگاه نادرشاه افشار در مرکز آن قرار دارد. در این باغ به جز این آرامگاه، یک موزه و یک فروشگاه آثار سنتی و دستی هم قرار گرفته است. 

روستای کنگ 

این روستا معماری پلکانی دارد و همین مسئله باعث شده تا مسافران تور داخلی را به یاد روستای ماسوله بیندازد. در این روستا می‌توان به دیدن آبشار زیبای حمام گبر، رباط شاه‌عباسی و قلعه حصار نیز رفت.

نیشابور

یکی از جاهای دیدنی خراسان شمالی شهر نیشابور است که چندین آرامگاه بسیار مهم از بزرگان ایرانی را در دل خود جای داده است. آرامگاه حکیم عمر خیام، عطار نیشابوری و مقبره کمال‌الملک در این شهر قرار گرفته‌اند. همچنین از جاذبه‌های دیگر این شهر می‌توان به دهکده چوبی و افلاک‌نمای خیام اشاره نمود که هر کدام بسیار دیدنی هستند.

مقبره قطب‌الدین حیدر

این بنا در دوره تیموریان ساخته شده و مرمت و بازسازی آن در دوران صفویه رقم خورد. قطب‌الدین حیدر یکی از عرفای بزرگ قرن ششم هجری بود که مردم پس از درگذشتش نام این شهر را از زواره به تربت‌حیدریه تغییر دادند.

مدرسه غیاثیه خرگرد

این مدرسه در شهر خواف قرار گرفته و یکی از سازه‌های تاریخی دوره تیموریان است. مدرسه غیاثیه در سال ۸۴۸ هجری قمری ساخته شد و دارای ۳۲ غرفه و بخش مختلف است. این بنا در دوره شکوه خود از بهترین دانشگاه‌های اسلامی به شمار می‌رفت.

قنات قصبه گناباد

یکی از جاهای بسیار معروف خراسان رضوی این قنات نام دارد که طولانی‌ترین و بزرگ‌ترین قنات جهان به شمار می‌رود. این قنات بزرگ، تودرتو و البته کمی ترسناک است و توسط انسان‌ها حفر شده است. روایت‌های مختلفی راجع به این قنات وجود دارد که در برخی از آنها به ساخت این قنات توسط جن‌ها اشاره شده است. برخی قدمت این قنات را ۲۵۰۰ سال و برخی دیگر ۷۰۰۰ سال می‌دانند.

عکس از محمد محمدی

خراسان شمالی؛ سرزمین اقوام و طبیعت سبز

خراسان شمالی در شمال شرق ایران قرار گرفته و استانی است که قدمت آن با تاریخی کهن گره خورده است. این استان با مرکزیت بجنورد یکی از جاهایی در ایران است که اگرچه کمتر مقصد تورهای گردشگری بوده؛ اما از دیدنی‌ترین‌ها به شمار می‌رود. از جمله جاذبه‌های استان خراسان شمالی موارد زیر هستند:

پارک ملی ساری گل

یکی از زیبایی‌های طبیعی خراسان شمالی که در نزدیکی اسفراین قرار دارد پارک ملی ساری گل است. این پارک به دلیل تنوع زیستی بی‌نظیر گیاهان و جانوران خود شناخته می‌شود. پارک ملی ساری گل جاذبه‌های طبیعی بسیار زیادی را در نزدیکی خود دارد که از آن جمله می‌توان به روستای سرچشمه، آبشار ایزی، رودخانه و دره اردغان اشاره کرد.

روستای اسفیدان

 روستای اسفیدان یک روستای پلکانی در خراسان شمالی است که در میان یک دره سرسبز در احاطه کوه‌های بلند قرار گرفته است. این روستا با نام «ایسبیان» نیز شناخته می‌شود و به دلیل جاذبه‌های طبیعی و تاریخی خود از مقاصد محبوب گردشگران در تور داخلی است. این روستا به روستای ماسوله شبیه است و به دلیل وجود آبشارهای خروشان، غارهای شگفت‌انگیز و باغ‌های میوه در اطراف خود محبوبیت بالایی دارد.

منطقه نمونه گردشگری میلانلو

این منطقه نیز در نزدیکی اسفراین قرار دارد و از چند روستا با نام‌های اردغان، حسن‌آباد، سرچشمه و… تشکیل شده است. طبیعت بسیار بکر و دیدنی این منطقه از ویژگی‌های خاص آن است و از آنجایی که غار سنجد چشمه، غار انوشیروان و منطقه تفریحی چمن در آن قرار گرفته از اهمیت بالایی برخوردار است.

شهر تاریخی بلقیس

این شهر در نزدیکی اسفراین از قدمت ۴ هزار‌ساله برخوردار است. متأسفانه در حال حاضر تنها خرابه‌های از خندق، ارگ و مقبره شیخ آذری در این شهر باقی مانده؛ اما همچنان دیدنی است. مشهورترین جای دیدنی این شهر تاریخی «نارین قلعه» نام دارد که نام آن در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

خراسان رضوی؛ قلب معنوی شرق ایران

استان خراسان رضوی با مرکزیت مشهد یکی از پر گردش‌ترین استان‌های ایران به شمار می‌رود. خراسان رضوی جاذبه‌های طبیعی، تاریخی و مذهبی را در دل خود جای داده و از این حیث بسیار مورد توجه است. از جاهای دیدنی این استان که می‌توان در تور داخلی به سراغشان رفت موارد زیر هستند:

آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی یکی از مهم‌ترین جاهایی است که باید در نزدیکی مشهد و در توس به سراغ آن رفت. این آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر بزرگ و خالق شاهنامه را در دل خود جای داده و در سال‌های اخیر نیز استاد محمدرضا شجریان در آن دفن شده است.

 این مجموعه با معماری الهام گرفته از بناهای هخامنشی و فضای دلنشین باغ خود یکی از مهم‌ترین نمادهای فرهنگی ایران به شمار می‌رود که باید حتماً در حین سفر به آن سر زد.

باغ نادری 

باغ نادری یک باغ زیبا و سرسبز است که آرامگاه نادرشاه افشار در مرکز آن قرار دارد. در این باغ به جز این آرامگاه، یک موزه و یک فروشگاه آثار سنتی و دستی هم قرار گرفته است. 

روستای کنگ 

این روستا معماری پلکانی دارد و همین مسئله باعث شده تا مسافران تور داخلی را به یاد روستای ماسوله بیندازد. در این روستا می‌توان به دیدن آبشار زیبای حمام گبر، رباط شاه‌عباسی و قلعه حصار نیز رفت.

نیشابور

یکی از جاهای دیدنی خراسان شمالی شهر نیشابور است که چندین آرامگاه بسیار مهم از بزرگان ایرانی را در دل خود جای داده است. آرامگاه حکیم عمر خیام، عطار نیشابوری و مقبره کمال‌الملک در این شهر قرار گرفته‌اند. همچنین از جاذبه‌های دیگر این شهر می‌توان به دهکده چوبی و افلاک‌نمای خیام اشاره نمود که هر کدام بسیار دیدنی هستند.

مقبره قطب‌الدین حیدر

این بنا در دوره تیموریان ساخته شده و مرمت و بازسازی آن در دوران صفویه رقم خورد. قطب‌الدین حیدر یکی از عرفای بزرگ قرن ششم هجری بود که مردم پس از درگذشتش نام این شهر را از زواره به تربت‌حیدریه تغییر دادند.

مدرسه غیاثیه خرگرد

این مدرسه در شهر خواف قرار گرفته و یکی از سازه‌های تاریخی دوره تیموریان است. مدرسه غیاثیه در سال ۸۴۸ هجری قمری ساخته شد و دارای ۳۲ غرفه و بخش مختلف است. این بنا در دوره شکوه خود از بهترین دانشگاه‌های اسلامی به شمار می‌رفت.

قنات قصبه گناباد

یکی از جاهای بسیار معروف خراسان رضوی این قنات نام دارد که طولانی‌ترین و بزرگ‌ترین قنات جهان به شمار می‌رود. این قنات بزرگ، تودرتو و البته کمی ترسناک است و توسط انسان‌ها حفر شده است. روایت‌های مختلفی راجع به این قنات وجود دارد که در برخی از آنها به ساخت این قنات توسط جن‌ها اشاره شده است. برخی قدمت این قنات را ۲۵۰۰ سال و برخی دیگر ۷۰۰۰ سال می‌دانند.

عکس از محمد محمدی

خراسان جنوبی؛ سرزمین کویر و تاریخ

جاهای دیدنی خراسان جنوبی بسیارند و تنوع بالای آنها باعث شده تا افراد بسیاری به این منطقه از کشور در قالب تور داخلی سفر کنند. از جمله جاهای دیدنی این بخش از کشور موارد زیر هستند:

روستای ماخونیک

این روستا را به شهر «لی‌لی بوت‌ها» نیز می‌شناسند و علت نام‌گذاری آن قد افراد این روستا بود که به زحمت به ۱۴۰ سانتی‌متر می‌رسید. این روستا تقریباً نیم ساعت با افغانستان فاصله دارد و به همین دلیل اکثر ساکنان آن مردم افغان هستند. خانه‌های کوچک و در کنار هم، بدون داشتن حیاط، ایوان و پنجره از جمله ویژگی‌های این روستا هستند.

دره کال جنی

کال جنی یا دره جنیان در خراسان جنوبی و در طبس قرار دارد. شکل‌گیری این دره و نقش و نگارهای روی دیواره‌های بلند آن به عوامل طبیعی مختلفی مرتبط بوده و عامل اصلی آن را رودخانه «ازمیغان» می‌دانند. این دره یکی از مقاصد معروف دره نوردی ایران است و به دلیل دیواره‌های بلند و پرشیب خود به افراد طبیعت‌گرد و دره نورد توصیه می‌شود.

چشمه مرتضی علی

این چشمه در دامنه‌های غربی کوهستان شتری و در نزدیکی طبس قرار گرفته و از سه چشمه اصلی و چند چشمه فرعی تشکیل شده است. این چشمه‌ها به دلیل داشتن آب سرد و گرم و از طرفی مجاورت آب گرم و سرد در بخش‌هایی از رودخانه شناخته می‌شوند. در انتهای این چشمه سدی قوسی‌شکل قرار گرفته که آن را متعلق به دوران صفویه می‌دانند و معماری آن یکی از نکات قابل توجهش است.

از دیگر جاذبه‌های خراسان جنوبی کویر حیدرآباد نهبندان، قلعه شاه دژ نهبندان، روستای نایبند، باغ اکبریه و قلعه بیرجند هستند که می‌توانید به دیدن آنها نیز بروید.

عکس از حسین نوری

سیستان و بلوچستان؛ بام تمدن و سواحل بکر

سیستان و بلوچستان پهناورترین استان شرق ایران است که بخش‌هایی از آن نیز در جنوب قرار دارد. این استان با میراثی چندهزارساله از مناظر طبیعی و آثار تاریخی بی‌نظیر تشکیل شده که می‌توان در طول سفر به سراغشان رفت. از جمله جاهای دیدنی سیستان و بلوچستان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

شهر سوخته

این شهر در ۵۰ کیلومتری زابل در زمره آثار جهانی به شمار می‌رود. پیشینه تاریخی این شهر به بیش از هزار سال پیش باز می‌گردد و آثار تاریخی بسیاری از آن به دست آمده است. یکی از مهم‌ترین آثار تاریخی این منطقه یک قبر قدیمی با قدمت ۲۸۰۰ساله است که پیکره یک زن جوان با یک چشم مصنوعی در آن کشف شده است.

ارگ جلال آباد

این ارگ از دوران قاجار به‌جامانده و در یکی از روستاهای زابل قرار دارد. این ارگ تاریخی شامل چهار برج دیده‌بانی، حیاط مرکزی نسبتاً بزرگ و اتاق‌های مسکونی است.

قلعه رستم

این قلعه در یک منطقه تاریخی به نام حوض دار قرار گرفته که پیشینه آن به تقریباً ۵۰۰ سال قبل و دوران سلجوقیان و صفویان باز می‌گردد. این قلعه از بخش‌های مختلفی تشکیل شده و دیدن آن به علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ بسیار توصیه می‌شود.

در بخش شرقی سیستان و بلوچستان می‌توان به دیدن جاذبه‌های دیگری همچون دره نگاران، قلعه مچی، جنگل شیله، آسبادهای حوض دار زابل و قلعه چهل‌دختران زابل رفت.

شرق ایران منطقه وسیعی است که می‌توان در آن تنوع جاذبه‌های گردشگری را به چشم دید. در این منطقه می‌توان از کویرهای پر از سکوت و زیبایی تا دره‌های مرموز را به تماشا نشست و یا به سراغ آثار تاریخی همچون شهر سوخته و یا آرامگاه شاعران و عارفان رفت.

شرق ایران یکی از بهترین مناطق برای تجربه سفری متفاوت است. اگر می‌خواهید به شرق ایران سفر کنید می‌توانید در رابطه با تورهای این منطقه با آژانس گردشگری سفرهای پارسی مشورت داشته باشید.