آرامگاه کوروش کبیر

آرامگاه کوروش کبیر در دل دشت‌های پهناور پاسارگاد در عین سادگی با عظمت ایستاده و شکوه ایران باستان را نمایش می‌دهد. این آرامگاه پادشاهی را در دل خود جای داده که نامش با خرد، عدالت و بنیان‌گذاری نخستین امپراتوری جهانی گره خورده است. آرامگاه کوروش کبیر با سنگ‌های سفید و معماری بی‌تکلف نه تنها آرامگاه یک پادشاه؛ بلکه نمادی از هویت و شکوه تمدن پارسی به شمار می‌رود. این مکان یکی از نقاط گردشگری بسیار مهم برای گردشگران تور داخلی و تور خارجی است و دیدن آن شاید برای هر ایرانی واجب باشد.

عکس از امید مقدسی

آرامگاه کوروش کبیر

آرامگاه کوروش کبیر از بناهای به یاد مانده و به‌جامانده از دوران هخامنشی است که طبق عقیده مورخان به دستور شخص کوروش کبیر ساخته شد. این مقبره از سنگ‌های آهکی ساخته شده و دارای سکوهایی است که بنای اصلی آرامگاه بر روی آن قرار گرفته است.

آرامگاه کوروش کویر در مجموعه باستانی پاسارگاد و در شهر مرودشت شیراز در دشت مرغاب قرار دارد. این آرامگاه ۲۵۰۰ساله به عنوان زیر مجموعه پاسارگاد در سال ۲۰۰۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

تاریخچه آرامگاه کوروش

 قدمت منطقه پاسارگاد به عقیده باستان‌شناسان به دوره‌های پیش از هخامنشیان می‌رسد و ساخت مقبره کوروش و بناهای اطراف آن به دوره پادشاهی کوروش باز می‌گردد. این آرامگاه در سال‌های ۵۳۰ تا ۵۴۰ پیش از میلاد ساخته شد و برخی دیگر از بناهای مجموعه در دوره‌های پادشاهان دیگر ساخته شدند. منابع تاریخی حاکی از این هستند که این آرامگاه به فرمان کوروش بنا گشت و در گذشته دشت مرغاب که باغی بسیار بزرگ و سرسبز بود آن را احاطه می‌کرد.

در دوران اسلام این آرامگاه را به سلیمان نسبت می‌دادند و سال‌ها گذشت تا در نهایت در سال ۱۸۱۸ میلادی «سر رابرت کر پورتر» اعلام کرد این بنا که به عنوان قبر مادر سلیمان نبی شناخته می‌شد در واقع آرامگاه کوروش کبیر پادشاه هخامنشی است.

عکس از احسان حاتمی

معماری مقبره کوروش

بنای آرامگاه کوروش قدمت ۲۵۰۰ساله دارد که حتی وجود عوامل مخرب طبیعی و غیر طبیعی مانع از سرپا ماندن این بنا نشده‌اند. ساختار کلی آرامگاه کوروش از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول آن پایه مقبره به شمار می‌رود و در واقع سکویی است که شامل شش پله می‌شود. بخش دوم این بنا اتاق کوچکی با سقف شیروانی بر فراز پله ششم است. 

بنای کلی مقبره ارتفاعی بیش از ۱۱ متر دارد، ارتفاع اتاقک آن بیش از ۲ متر است و دیواره‌های این بنا نیز ضخامت ۱.۵ متر دارند. این بنا از سنگ‌های تراشیده تشکیل شده که در چهار ردیف بر روی یکدیگر قرار گرفته‌اند و دو قطعه سنگ بسیار سنگین کف آرامگاه را تشکیل می‌دهند. پوشش سقف این آرامگاه نیز از سنگ است و بر روی آن یک سنگ هرمی قرار دارد. این آرامگاه از سنگ‌های آهکی سفید رنگی که اندکی به زردی متمایل‌اند ساخته شده که به نظر می‌رسد این سنگ‌ها از معدن سیوند در ۳۰ کیلومتری پاسارگاد به این منطقه آورده شدند.

در اطراف و درون این آرامگاه از هیچ‌گونه تزیین و نقش و نگاره استفاده نشده و فقط در نمای سردر سه گوش زیر شیروانی و بالای در ورودی نقش بسیار کم‌رنگی از نگاره یک گل دوازده‌برگی متداول هخامنشی دیده می‌شود. 

آرامگاه کوروش کویر دو بار در سال‌های ۱۳۵۰ شمسی و بین سال‌های  ۱۳۸۰-۱۳۸۷ شمسی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.

بناهای تاریخی اطراف آرامگاه کوروش

مقبره کوروش در میانه باغ پاسارگاد قرار گرفته و عمارت‌های دیگری در محوطه باستانی پاسارگاد و اطراف مقبره کوروش قرار دارند. اگرچه امروزه بقایای اندکی از این بناها به‌جامانده اما همچنان دیدنی هستند. از جمله بناهای تاریخی اطراف پاسارگاد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کاخ اختصاصی پاسارگاد

یکی از بناهای با عظمت این مجموعه کاخ اختصاصی پاسارگاد است که در ۱۳۰۰ متری شمال شرق آرامگاه کوروش قرار دارد. طبق یافته‌ها این کاخ به عنوان اقامتگاه و منزل مسکونی کوروش بزرگ مورد استفاده بوده است.

کاخ دروازه

 از این کاخ امروزه ویرانه‌ای به‌جای‌مانده اما بقایای آن نشان می‌دهد که این بنا دارای ستون‌های عظیمی به ارتفاع ۱۶ متر بوده و سقف آن بر روی ۸ ستون به این ارتفاع قرار داشته است. روی در شمالی این بنا نقشی از یک انسان بال‌دار در حال نیایش دیده می‌شود که از معدود طرح‌های سالم باقیمانده از این بنا است.

کاخ بارعام یا کاخ پذیرایی کوروش

این کاخ در بخش شمالی مجموعه پاسارگاد قرار دارد و امروزه فقط بخشی از آن به‌جامانده است. این کاخ شامل یک تالار بزرگ، ۸ ستون، ۴ ایوان، دو اتاق و چند بخش دیگر می‌شود. از ۸ ستون این کاخ تنها یک ستون باقیمانده که ارتفاعی در حدود ۱۰ متر دارد.

مقبره کمبوجیه

این بنا به آرامگاه کمبوجیه و زندان سلیمان معروف است که شباهت بسیاری به آرامگاه کوروش هخامنشی دارد. به عقیده بسیاری از باستان‌شناسان این بنا آتشکده بوده است. این بنای معروف از بلوک‌های سنگی ساخته شده که در نهایت شکلی شبیه برج را ایجاد کرده‌اند. امروزه از این بنا تنها یک دیوار باقی مانده است.

مقبره کوروش کجاست؟

مقبره کوروش در بخش جنوبی «بوستان شاهی پاسارگاد» مرودشت قرار گرفته است. این آرامگاه در فاصله بین اصفهان و شیراز و در ۲۱ کیلومتری از سعادت شهر قرار دارد. اگر در تور شیراز شرکت کرده‌اید و از این شهر به مقبره کوروش می‌روید این مقبره تا شیراز حدود ۱۳۷ کیلومتر فاصله دارد.

عکس از محمد گلزاری

بهترین زمان برای بازدید از آرامگاه کوروش

برای بازدید از آرامگاه کوروش می‌توان در هر فصلی از سال اقدام کرد. از آنجایی که آرامگاه کوروش در یک فضای باز قرار گرفته فصول خنک‌تر سال همچون پاییز، زمستان و اوایل بهار پیشنهاد می‌شوند که شدت نور آفتاب کمتر است و می‌توان در آب و هوای دلپذیرتری به دیدن آرامگاه کوروش و دیدنی‌های اطرافش رفت.

امکانات اطراف آرامگاه کوروش

پیش از وارد شدن به محوطه پاسارگاد امکانات متعددی برای گردشگران فراهم شده و می‌توان از رستوران‌ها، سرویس بهداشتی و مغازه‌های اطراف به راحتی استفاده کرد.

عجایب جالب در مورد مقبره کوروش 

در مورد مقبره کوروش اطلاعات جالبی وجود دارد که شاید در زمان ساخت این بنا جزو شگفتی‌ها بوده است:

  • در ساخت این بنا از تکنیک«جداسازی پایه» استفاده شده که امروزه یکی از قدرتمندترین ابزارها برای حفاظت از ساختمان‌ها در برابر زلزله به شمار می‌رود. 
  • قطعات سنگی که این بنا از آنها تشکیل شده بسیار بزرگ هستند و از هیچ ملاتی برای اتصال آنها استفاده نشده و فقط از بست‌های فلزی برای اتصال استفاده کرده‌اند.
  • با وجود بررسی‌های فراوان همچنان باستان‌شناسان نمی‌دانند که کوروش در کدام قسمت آرامگاه دفن شده است.

نکات مهم برای بازدید از مقبره کوروش

پیش از سفر با تور شیراز و اقدام برای بازدید از آرامگاه کوروش نکات زیر را در نظر داشته باشید:

  • برای بازدید از مقبره کوروش و ورود به مجموعه باید ورودی پرداخت کرد؛ پس حتماً پول به همراه ببرید.
  • بازدید از این مجموعه در زمان‌های خاصی امکان‌پذیر است و حتماً ساعات بازدید در بهار و تابستان و پاییز و زمستان را در نظر داشته باشید.
  • برای بازدید از آرامگاه و جاهای دیدنی اطراف حدود ۲ تا ۳ ساعت زمان نیاز دارید.
  • اگر می‌خواهید در آرامش بیشتری از مجموعه دیدن کنید در روزهای غیرتعطیل به دیدن آرامگاه بروید.
  • حتماً کفش راحت به پا داشته باشیدتا به راحتی پیاده‌روی کنید.
  • به دلیل قرار داشتن در معرض آفتاب حتماً کلاه آفتابی یا عینک آفتابی به همراه ببرید.